Wat is een concept?

Een concept is het achterliggende idee dat verklaart waarom een ontwerp eruitziet en werkt zoals het doet.

Specifiek voor e-Commerce Design zou je het kunnen definiëren als:

De onderbouwde oplossing die je bedenkt voor het probleem van de gebruiker of opdrachtgever, voordat je begint met ontwerpen.

Een concept past als volgt in de structuur van een project:

Opdracht → Concept → Uitwerking.

Bijvoorbeeld:

Opdracht:
Verkoop duurzame sneakers aan jongeren.

Concept:
Duurzaamheid zichtbaar maken door het verhaal achter iedere sneaker centraal te zetten.

Uitwerking:
Herkomstkaart, productverhalen, materiaal-overzichten,
foto’s van makers, duurzame labels, etc.

Analyse

Het lastigste aan een concept is dat mensen vaak blijven hangen in wat ze zien (“er zit een lijn in”, “het is blauw”, “er staat een hond op”). Om het concept te vinden moet je steeds een laag dieper vragen: waarom is deze keuze gemaakt?

Handige truc: 

Vraag “Waarom?” en antwoord “Omdat…” en herhaal dit drie keer.

Bijvoorbeeld:

  • Waarom loopt er een lijn door de website? → Om secties te verbinden.
  • Waarom→ Omdat alle projecten met elkaar samenhangen.
  • Waarom→ Omdat de ontwerper wil laten zien dat zijn ontwikkeling één doorlopend proces is.

Het laatste antwoord zit vaak dichter bij het concept dan het eerste.

Beantwoordt onderstaande vragen om het concept goed te begrijpen.

1. Wat probeert deze uiting te bereiken?
  • Wat wil de maker dat de doelgroep doet?
  • Wat moet de doelgroep denken?
  • Wat moet de doelgroep voelen?
  • Welk probleem probeert deze campagne op te lossen?
2. Wat is de centrale boodschap?
  • Als je alles terugbrengt naar één zin, wat blijft er dan over?
  • Wat wil de campagne dat je onthoudt?
  • Welke belofte wordt gedaan?
3. Welk idee verbindt alle onderdelen?
  • Wat hebben beeld, tekst, kleur, vorm en interactie gemeen?
  • Welk terugkerend thema zie je?
  • Welke rode draad loopt door alle uitingen?
4. Waarom is dit op deze manier vormgegeven?
  • Waarom juist deze beelden?
  • Waarom juist deze toon?
  • Waarom juist deze metaforen?
  • Waarom juist deze kleuren en vormen?
5. Waar staat dit symbool voor?
  • Is dit letterlijk of figuurlijk bedoeld?
  • Welke diepere betekenis heeft dit beeld?
  • Wat vertegenwoordigt dit object of personage?
6. Wat zou verdwijnen als je het concept weghaalt?
  • Zou de campagne nog werken zonder dit idee?
  • Wat is het element dat alles bij elkaar houdt?
  • Welke keuze lijkt fundamenteel voor het geheel?
7. Kun je het concept in één korte zin formuleren?

Bijvoorbeeld:

Niet het concept:

  • Een lijn loopt door de website.
  • Er staan veel foto’s van mensen.
  • De campagne gebruikt rood.

Wel het concept:

  • Groei is een doorlopende reis.
  • Achter ieder product zit een menselijk verhaal.
  • Energie verbindt alles wat we doen.

Voorbeelden

Stijl ≠ concept

Geen concept

“Mijn concept is minimalistisch.”

Wel een concept

“Mijn concept is om keuzestress te verminderen door alleen de belangrijkste informatie te tonen en afleidingen weg te halen.”

Minimalistisch is dan slechts de uitwerking van dat idee.

Kleurenpalet ≠ concept

Geen concept

“Mijn concept is paars met neonaccenten.”

Wel een concept

“Mijn concept is om het merk energiek en innovatief te laten aanvoelen voor een jonge doelgroep.”

Paars en neon zijn vervolgens middelen om dat gevoel te ondersteunen.

Doelgroep ≠ concept

Geen concept

“Mijn concept is gericht op jongeren.”

Wel een concept

“Mijn concept is om jongeren via korte, snelle interacties en directe beloningen betrokken te houden.”

De doelgroep verklaart voor wie je ontwerpt. Het concept verklaart hoe je het probleem oplost.

Functionaliteit ≠ concept

Geen concept

“Mijn concept is een app.”

Wel een concept

“Mijn concept is om gebruikers onderweg in kleine stappen hun voortgang te laten bijhouden.”

Dat kan uiteindelijk een app worden, maar het idee staat los van de techniek.

Vormgeving ≠ concept

Geen concept

“Mijn concept is een kaartlayout met afgeronde hoeken.”

Wel een concept

“Mijn concept is om informatie op te delen in kleine, overzichtelijke blokken zodat gebruikers sneller kunnen scannen.”

Onderwerp ≠ concept

Geen concept

“Mijn concept gaat over duurzaamheid.”

Wel een concept

“Mijn concept maakt de impact van iedere aankoop zichtbaar zodat gebruikers bewustere keuzes maken.”

Product ≠ concept

Geen concept

“Mijn concept is een webshop voor sneakers.”

Wel een concept

“Mijn concept helpt twijfelende klanten een sneaker te kiezen op basis van hun levensstijl in plaats van technische specificaties.”

Slogan ≠ concept

Geen concept

“Mijn concept is ‘Shop smarter’.”

Wel een concept

“Mijn concept is om complexe productinformatie te vertalen naar eenvoudige aanbevelingen waardoor klanten sneller durven kiezen.”